مخ‌پیچ (Mind Screw) | معرفی عناصر داستانی (۱۶)

Mind Screw

قطار شما راس ساعت ۱۲:۴۴ حرکت میکند.

 

معرفی “مخ‌پیچ”

 

مخ‌پیچ اساساً به چیزی گفته می‌شود که به‌شدت روی نمادگرایی و سورئالیسم/ابسوردیسم تکیه دارد و یا این‌قدر در ارائه‌ی مفهوم و منظور خود ناموفق است که اولین واکنش مخاطب بعد از تجربه‌ی آن بیان این جمله است: «این دیگه چی بود؟!؟!»

این آثار از مخاطب خود انتظار دارند تا خودشان راجع به محتوا و منظور آن نظریه ارائه دهند؛ نظریه‌هایی که بعضی مواقع از خود اثر عجیب‌تر از آب در درمی‌آیند. به‌طور کلی نباید از یک مخ‌پیچ انتظار داشت که از قوانین عقل و منطق پیروی کند و یا کاملاً قابل‌فهم باشد.

تعدادی از خصوصیات یک مخ‌پیچ

– عجیب به‌نظر رسیدن به‌خاطر استفاده از نمادگرایی یا سورئالیسم.

– استفاده‌ی شدید از نمادگرایی، بدون این‌که راجع به آن توضیحی ارائه شود.

– وقوع اتفاقاتی که ربط آن‌ها به یکدیگر یا داستان اصلی معلوم نیست.

– باز نشدن گره‌های داستانی یا عدم فاش‌سازی نکات مهم آن.

– وقوع اتفاقات بدون دلیل موجه (یا اصلاً بدون دلیل)، حتی در بستر اصلی داستان (به‌خصوص در بستر اصلی داستان).

– مبهم بودن تعدادی از بخش‌های روند پیشرفت داستان.

– تداخل رویا و واقعیت.

– عدم ترتیب زمانی بین سلسله وقایع داستان.

– نمایش سکانس‌هایی تصادفی و بی‌ربط که در روند داستان اختلال ایجاد می‌کنند.

– خروج موقت از بُعد زمان یا مکان.

– مبهم بودن فاش‌سازی نکته‌ای مهم یا تناقض آن با دیگر بخش‌های داستان.

– عدم وجود پایان.

– ارائه‌ی تدریجی و بدون انسجام نکات مهم و ساختار پازل‌مانند داستان.

حین این که طرفدارها سعی می‌کنند نمادگرایی‌ها را رمزگشایی و نماد موردنظر را پیدا کنند، بسیاری از مخ‌پیچ‌ها پا را فراتر گذاشته و با قسمت‌های بی‌معنی و بی‌ربط مخاطب را گیج‌تر از قبل می‌کنند. بحث پیرامون این‌که کدام قسمت‌ها از لحاظ داستانی مهم هستند، یکی از بحث‌های رایج مربوط به این گونه آثار داستانی است. انتظار نداشته باشید خود خالق اثر در این زمینه مفید واقع شود. اکثر نویسنده‌ها از توضیح دادن یا پاسخ به سوالات راجع به مخ‌پیچشان سر باز می‌زنند و حتی ممکن است چیزهایی بگویند که کاملاً برخلاف انتظارات و توقعات طرفداران اثر مربوطه باشد.

داستان‌نویس‌های معاصر ژاپن و کره‌ی جنوبی اساساً نان شبشان را با این عنصر داستانی به دست می‌آورند؛ به‌خصوص در ژانر وحشت و درام روان‌شناسانه. به‌طورکلی مخاطبان آسیایی (آسیای شرقی) نیز کلاً به این گونه عجایب و ابهامات علاقه‌ی زیادی دارند. بی‌دلیل نیست که دیوید لینچ (سازنده‌ی مخ‌پیچ ترین آثار سینمایی) به‌شدت در ژاپن پرطرفدار است.

 

Lost-season-1

سریال Lost

 

نمونه‌هایی از مخ‌پیچ‌های معروف:

  • در عرصه‌ی ادبیات: مسخ (فرانتس کافکا)، بوف کور (صادق هدایت)، صد سال تنهایی (گابریل گارسیا مارکز)، اکثر آثار ساموئل بکت، بسیاری از آثار فیلیپ ک.دیک و به‌عنوان مثال‌هایی ساده‌تر، آلیس در سرزمین عجایب (لوییس کارول) و بخش‌هایی (مثل گفت‌وگوی هری و دامبلدور در ایستگاه کینگ کراس) از سری هری پاتر (جی.کی. رولینگ).
  • در عرصه‌ی سینما: Eraserhead، Lost Highway، Mulholland Drive، Inland Empire (همگی ساخته‌ی دیوید لینچ)،  A Space Odyssey : 2001 ، Donnie Darko، سری ماتریکس.
  • در عرصه‌ی تلویزیون: ، Lost، Fringe، Monty Python’s Flying Circus .
  • در عرصه‌ی بازی‌ها: Assassin’s Creed (ایده‌ی کلی پشت آنیموس و پایان هر یک از قسمت‌های سری)،  Legacy of Kain،  Bioshock
  • Metal Gear Solid 2: Sons of Destiny ،
  • اکثر آثار هنری پست‌مدرن.

 

 

ترجمه شده از: http://tvtropes.org/pmwiki/pmwiki.php/Main/MindScrew

انتقال یافته از وبلاگ قبلی: http://frozenfireball.mihanblog.com/post/29

برای دیدن بقیه عناصر به صفحه معرفی عناصر داستان بروید.

 

مخ‌پیچ (Mind Screw) | معرفی عناصر داستانی (۱۶)
به این مطلب امتیاز دهید.
0 پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.