مطالب توسط فربد آذسن

مغلطه‌‌ی اخلاق‌گرایی (Moralistic Fallacy) | مغلطه به زبان آدمیزاد (۱۵۹)

تعریف: مغلطه اخلاق‌گرایی موقعی اتفاق می‌افتد که شخصی بر اساس باورهای اخلاقی‌اش درباره‌ی مسئله‌ای وابسته به واقعیت نتیجه‌گیری کند.  این مغلطه نقطه‌ی مقابل مغلطه‌ی ناتورالیستی (Naturalistic Fallacy) است.  ادوارد سی. مور (Edward C. Moore)، در مقاله‌ای که در سال ۱۹۵۷ منتشر کرد، مغلطه‌ی اخلاق‌گرایی را این‌گونه تعریف کرد: مغلطه‌ای که به خاطر عدم تمایز بین […]

Snake Pass: پلتفرمری که در آن پریدن ممکن نیست! | جعبه‌ابزار بازی‌سازان (۶۲)

چند سالی می‌شود که کانال یوتیوب جعبه‌ابزار بازی‌سازان (Game Maker’s Toolkit) در ویدئوهایی کوتاه و آموزنده به بررسی و توصیف جنبه‌های مختلف بازی‌های ویدئویی و مفاهیم مربوط به این حوزه می‌پردازد.  من تصمیم گرفتم محتوای این ویدئوها را با کمی تصرف و منطبق کردن آن با مدیوم نوشتار، به فارسی برگردانم. این سری مقالات برای […]

مغلطه‌‌ی موجهات (Modal (Scope) Fallacy) | مغلطه به زبان آدمیزاد (۱۵۸)

تعریف: مغلطه موجهات ریشه در منطق موجهات (Modal Logic) دارد. کاربرد منطق موجهات بررسی راه‌های صحیح یا اشتباه از آب درآمدن گزاره‌هاست. رایج‌ترین این راه‌ها ضرورت (Necessity) و امکان (Possibility) است. بعضی گزاره‌ها ضرورتاً صحیح/اشتباه و بعضی دیگر امکاناً صحیح/اشتباه هستند. به طور خلاصه، مغلطه‌ی موجهات موقعی اتفاق می‌افتد که شخصی ضرورت و امکان را […]

مغلطه‌‌ی داده‌ی ناموجود (Missing Data Fallacy) | مغلطه به زبان آدمیزاد (۱۵۷)

تعریف: مغلطه داده‌ی ناموجود موقعی اتفاق می‌افتد که شخصی حاضر نباشد اعتراف کند درباره‌ی یک فرضیه یا نتیجه‌ی آن اطلاعات کافی ندارد و به جایش اصرار بورزد که ریشه‌ی ناآگاهی‌اش داده‌ی ناموجودی است که هم فرضیه و هم نتیجه‌ی آن را تایید می‌کند.  معادل انگلیسی: Missing Data Fallacy معادل‌های جایگزین: مغلطه‌ی اطلاعات ناموجود الگوی منطقی:  […]

مغلطه‌‌ی روشنی گمراه‌کننده (Misleading Vividness) | مغلطه به زبان آدمیزاد (۱۵۶)

تعریف: مغلطه روشنی گمراه‌کننده موقعی اتفاق می‌افتد که چند مورد جزئی، ولی روشن و دراماتیک زیر ذره‌بین قرار بگیرند تا به داده‌های آماری‌ای که با نتایج به‌دست‌آمده از این حوادث در تناقض باشند توجه کافی نشان داده نشود.  معادل انگلیسی: Misleading Vividness الگوی منطقی:  حادثه‌ی X که روشن و دراماتیک است اتفاق می‌افتد (ولی با […]

مغلطه‌‌ی سوال بی‌معنی (Meaningless Question) | مغلطه به زبان آدمیزاد (۱۵۵)

تعریف: مغلطه سوال بی‌معنی موقعی اتفاق می‌افتد که شخصی سوالی بپرسد که پاسخ منطقی دادن به آن غیرممکن باشد. این مغلطه معادل متنی تقسیم کردن یک عدد بر صفر است.  معادل انگلیسی: Meaningless Question مثال ۱:  شمال قطب شمال چیه؟  توضیح: قطب شمال شمالی‌ترین قسمت کره‌ی زمین است و ما جهت‌بندی شمال، جنوب، شرق و […]

مغلطه‌‌ی مک‌نامارا (McNamara Fallacy) | مغلطه به زبان آدمیزاد (۱۵۴)

تعریف: مغلطه مک‌نامارا موقعی اتفاق می‌افتد که شخصی فقط بر مبنای مشاهدات کمی (اندازه‌گیری، داده‌ی‌ سخت، آمار و ارقام) تصمیم‌گیری کند و همه‌ی عوامل کیفی را نادیده بگیرد.  معادل انگلیسی: McNamara Fallacy معادل‌های جایگزین: مغلطه‌ی کمی، مغلطه‌ی اسمارتیز الگوی منطقی:  هر چیزی که می‌توان راحت اندازه‌گیری کرد اندازه‌گیری کن.  چیزی را که نمی‌توان راحت اندازه‌گیری […]

مغلطه‌‌ی تفکر جادویی (Magical Thinking) | مغلطه به زبان آدمیزاد (۱۵۳)

تعریف: مغلطه تفکر جادویی موقعی اتفاق می‌افتد که شخصی دو حادثه را نه بر اساس منطق یا مدرک، بلکه بر اساس باورهای خرافی به هم ربط دهد. تفکر جادویی اغلب باعث می‌شود شخص از انجام دادن بعضی کارها یا فکر کردن به بعضی چیزها بترسد، چون گمان می‌کند آن کار یا فکر به حادثه‌ای فاجعه‌آمیز […]

به مناسبت جنجال جانی دپ و امبر هرد: آیا #MeToo جنبشی مردستیزانه بود؟

جنبش #MeToo، از لحظه‌ی شروعش در سال ۲۰۱۷ تاکنون، در مقیاسی بی‌سابقه درباره‌ی آزار جنسی دیالوگ ایجاد کرد و پیش‌فرض‌های چند ده ساله درباره‌ی تعامل مناسب با جنس مخالف، دینامیک قدرت در این تعامل و رفتار جنسی صحیح را تغییر داد. با این حال تاثیر عمیقی که این جنبش در افکار عمومی گذاشته با جنجال […]

مغلطه‌‌ی دروغ‌گویی با آمار (Lying with Statistics) | مغلطه به زبان آدمیزاد (۱۵۲)

تعریف: مغلطه دروغ‌گویی با آمار به مجموعه‌ای از مغلطه‌های مختلف اطلاق می‌شود که از استفاده‌ی غرض‌ورزانه از آمار و ارقام و تفسیر آمار و ارقام بدون توجه به روش‌های استفاده‌شده برای جمع‌آوری و پردازش داده‌های مربوطه ناشی می‌شوند.  پرداختن به روش‌های مختلف جمع‌آوری داده و شیوه‌ی تحریف هرکدام از حوصله‌ی این کتاب خارج است، ولی […]