مطالب توسط فربد آذسن

مغلطه‌‌ی خر و خرما (Having Your Cake) | مغلطه به زبان آدمیزاد (۱۲۶)

تعریف: مغلطه خر و خرما موقعی پیش می‌آید که شخصی طوری استدلالش را مطرح کند، یا به استدلال طرف مقابل پاسخ دهد،‌ که موضعش به طور دقیق مشخص نباشد. این کار به گوینده اجازه می‌دهد هر موقع که به نفعش است، ادعایش را تغییر دهد و بدون عواقب خاصی حرفش را عوض کند و در […]

مغلطه‌ی کلی‌گویی شتابزده (Hasty Generalization) | مغلطه به زبان آدمیزاد (۱۲۵)

تعریف: مغلطه کلی‌گویی شتابزده موقعی پیش می‌آید که شخصی با توسل به نمونه‌ای کوچک و ناکافی نتیجه‌گیری کند و آماری را که به موقعیت عادی یا معمول ارتباط نزدیک‌تری دارد نادیده بگیرد.  معادل انگلیسی: Hasty Generalization معادل‌های جایگزین: مغلطه‌ی بنیان، مغلطه‌ی پایه‌واساس الگوی منطقی:  نمونه‌ی S از جمعیت P گرفته شده است.  نمونه‌ی S بخش […]

مغلطه‌ی توسل به ریشه‌ها (Genetic Fallacy) | مغلطه به زبان آدمیزاد (۱۲۴)

تعریف: مغلطه توسل به ریشه‌ها موقعی پیش می‌آید که شخصی مبنای صحیح/حقیقی بودن ادعای مطرح‌شده در یک استدلال را ریشه‌‌ی آن ادعا یا پیش‌فرض‌های مرتبط با آن در نظر بگیرد.  معادل انگلیسی: Genetic Fallacy معادل‌های جایگزین: مغلطه‌ی بنیان، مغلطه‌ی پایه‌واساس الگوی منطقی:  ریشه‌ی ادعایی مطرح می‌شود.  بنابراین ادعای مذکور صحیح/اشتباه است.  مثال ۱:  در دوران […]

مغلطه‌ی قمارباز (Gambler’s Fallacy) | مغلطه به زبان آدمیزاد (۱۲۳)

تعریف: مغلطه قمارباز موقعی پیش می‌آید که شخصی ادعا کند در موقعیتی که همه چیز به شانس بستگی دارد، با توجه به نتایج قبلی می‌توان نتیجه‌ی فعلی را پیش‌بینی کرد.  معادل انگلیسی: Gambler’s Fallacy معادل‌های جایگزین: مغلطه‌ی مونت کارلو، مغلطه‌ی رشد شانس مثال ۱:  من پنج بار پشت‌سرهم شیر آوردم. در نتیجه، دفعه‌ی بعد که […]

مغلطه‌ی گالیله (Galileo Fallacy) | مغلطه به زبان آدمیزاد (۱۲۲)

تعریف: مغلطه گالیله موقعی پیش می‌آید که شخصی ادعا کند ایده‌ای، صرفا‌ً به خاطر این‌که ممنوع، منفور، غیرقانونی یا مورد تمسخر واقع‌شده است، باید درست باشد یا لایق کسب اعتبار بیشتر است. این مغلطه به قضیه‌ی معروف محکوم شدن گالیله در دادگاه تفتیش عقاید اشاره دارد. گالیله ادعا کرده بود که برخلاف تصورات کلیسای کاتولیک […]

مغلطه‌ی خوک جدری (Gadarene Swine Fallacy) | مغلطه به زبان آدمیزاد (۱۲۱)

تعریف: مغلطه خوک جدری موقعی پیش می‌آید که شخصی فرض کند شخصی که از گروه جدا افتاده، راه را گم کرده است، در حالی‌که شاید شخص جدا افتاده از گروه تنها کسی باشد که در مسیر درست قرار دارد.  معادل انگلیسی: Gadarene Swine Fallacy الگوی منطقی:  شخص X از گروه جدا افتاده است.  بنابراین شخص […]

مغلطه‌ی مقایسه‌ی مع‌الفارق (Faulty Comparison) | مغلطه به زبان آدمیزاد (۱۲۰)

تعریف: مغلطه مقایسه‌ی مع‌الفارق موقعی پیش می‌آید که شخصی دو چیز نامربوط را با هم مقایسه کند. معمولاً هدف از انجام این کار نامطلوب جلوه دادن یکی از دو عنصر مقایسه‌شونده است.  معادل انگلیسی: Faulty Comparison معادل‌های جایگزین: مقایسه‌ی بیخود، مقایسه‌ی جعلی، مقایسه‌ی نامنسجم مثال ۱:  کلم بروکلی در مقایسه با شکلات چربی به‌مراتب کمتری […]

مغلطه‌ی فرضیه‌ی نامحتمل (Far-Fetched Hypothesis) | مغلطه به زبان آدمیزاد (۱۱۹)

تعریف: مغلطه فرضیه‌ی نامحتمل موقعی پیش می‌آید که شخصی که برای توضیح مساله‌ای، فرضیه‌ای عجیب (نامحتمل) را به‌عنوان جواب مطرح کند، بدون این‌که قبلش جواب‌های منطقی‌تر را بررسی کرده باشد.  معادل انگلیسی: Far-Fetched Hypothesis مثال ۱:  ست: کلید من تو جیب کت تو چی کار می‌کنه؟‌ ترنس:‌ به خدا نمی‌دونم. ولی یه فرضیه دارم. دیشب […]

مغلطه‌ی فرافکنی خیالات (Fantasy Projection) | مغلطه به زبان آدمیزاد (۱۱۸)

تعریف: مغلطه فرافکنی خیالات موقعی اتفاق می‌افتد که شخصی تجربه‌های ذهنی (Subjective) غالباً احساسی خود را با واقعیت عینی (Objective) دنیای بیرون اشتباه بگیرد و از افراد دیگر انتظار داشته باشد تجربه‌ی ذهنی خودش را به‌عنوان واقعیت عینی بپذیرند.  معادل انگلیسی: Fantasy Projection الگوی منطقی: شخص ۱ تجربه‌ی ذهنی X را پشت سر می‌گذارد.  شخص […]

مغلطه‌ی معادل‌سازی جعلی (False Equivalence) | مغلطه به زبان آدمیزاد (۱۱۷)

تعریف: مغلطه معادل‌سازی جعلی موقعی اتفاق می‌افتد که شخصی ادعا کند دو استدلال کاملاً متضاد از لحاظ منطقی با هم قابل جایگزینی هستند، در حالی‌که واقعاً اینطور نباشد. این مغلطه اغلب موقعی پیش می‌آید که وجه شباهت بین دو مورد مقایسه‌شده از لحاظ مقیاس یا سادگی/پیچیدگی قابل‌مقایسه نباشد یا برای منطقی جلوه دادن مقایسه عوامل […]