مطالب توسط فربد آذسن

مغلطه‌‌ی کوتوله (Homunculus Fallacy) | مغلطه به زبان آدمیزاد (۱۲۹)

تعریف: مغلطه کوتوله موقعی پیش می‌آید که شخصی برای توضیح دادن یک پدیده، به استدلالی روی بیاورد که درکش به همان پدیده وابسته است. این مغلطه به سیری قهقرایی منجر می‌شود.  معادل انگلیسی: Homunculus Fallacy معادل‌های جایگزین: استدلال کوتوله، سیر قهقرایی الگوی منطقی:‌ باید پدیده‌ی X را توضیح داد.  دلیل Y ارائه می‌شود.  دلیل Y […]

مغلطه‌‌ی تاریخ‌دان (Historian’s Fallacy) | مغلطه به زبان آدمیزاد (۱۲۸)

تعریف: مغلطه تاریخ‌دان موقعی پیش می‌آید که شخصی تصمیم یک نفر را در گذشته با استناد بر اطلاعاتی که در آن دوره موجود نبوده قضاوت کند.  معادل انگلیسی: Historian’s Fallacy معادل‌های جایگزین: جبرگرایی گذشته‌نگرانه الگوی منطقی:‌ ادعای X در گذشته مطرح شد.  کسانی که ادعا را مطرح کردند Y را، که در آن دوره موجود […]

مغلطه‌‌ی دستکاری استدلال (Hedging) | مغلطه به زبان آدمیزاد (۱۲۷)

تعریف: مغلطه دستکاری استدلال موقعی پیش می‌آید که شخصی استدلال اولیه‌اش را کمی تا قسمتی تغییر دهد تا از غلط از آب درآمدن آن جلوگیری کند، اما بعد طوری وانمود کند که انگار استدلال دستکاری‌شده همان استدلال اولیه است.  معادل انگلیسی: Hedging الگوی منطقی:‌ ادعای X مطرح می‌شود. ادعای X رد می‌شود.  ادعای Y ساخته […]

مغلطه‌‌ی خر و خرما (Having Your Cake) | مغلطه به زبان آدمیزاد (۱۲۶)

تعریف: مغلطه خر و خرما موقعی پیش می‌آید که شخصی طوری استدلالش را مطرح کند، یا به استدلال طرف مقابل پاسخ دهد،‌ که موضعش به طور دقیق مشخص نباشد. این کار به گوینده اجازه می‌دهد هر موقع که به نفعش است، ادعایش را تغییر دهد و بدون عواقب خاصی حرفش را عوض کند و در […]

مغلطه‌ی کلی‌گویی شتابزده (Hasty Generalization) | مغلطه به زبان آدمیزاد (۱۲۵)

تعریف: مغلطه کلی‌گویی شتابزده موقعی پیش می‌آید که شخصی با توسل به نمونه‌ای کوچک و ناکافی نتیجه‌گیری کند و آماری را که به موقعیت عادی یا معمول ارتباط نزدیک‌تری دارد نادیده بگیرد.  معادل انگلیسی: Hasty Generalization معادل‌های جایگزین: مغلطه‌ی بنیان، مغلطه‌ی پایه‌واساس الگوی منطقی:  نمونه‌ی S از جمعیت P گرفته شده است.  نمونه‌ی S بخش […]

مغلطه‌ی توسل به ریشه‌ها (Genetic Fallacy) | مغلطه به زبان آدمیزاد (۱۲۴)

تعریف: مغلطه توسل به ریشه‌ها موقعی پیش می‌آید که شخصی مبنای صحیح/حقیقی بودن ادعای مطرح‌شده در یک استدلال را ریشه‌‌ی آن ادعا یا پیش‌فرض‌های مرتبط با آن در نظر بگیرد.  معادل انگلیسی: Genetic Fallacy معادل‌های جایگزین: مغلطه‌ی بنیان، مغلطه‌ی پایه‌واساس الگوی منطقی:  ریشه‌ی ادعایی مطرح می‌شود.  بنابراین ادعای مذکور صحیح/اشتباه است.  مثال ۱:  در دوران […]

مغلطه‌ی قمارباز (Gambler’s Fallacy) | مغلطه به زبان آدمیزاد (۱۲۳)

تعریف: مغلطه قمارباز موقعی پیش می‌آید که شخصی ادعا کند در موقعیتی که همه چیز به شانس بستگی دارد، با توجه به نتایج قبلی می‌توان نتیجه‌ی فعلی را پیش‌بینی کرد.  معادل انگلیسی: Gambler’s Fallacy معادل‌های جایگزین: مغلطه‌ی مونت کارلو، مغلطه‌ی رشد شانس مثال ۱:  من پنج بار پشت‌سرهم شیر آوردم. در نتیجه، دفعه‌ی بعد که […]

مغلطه‌ی گالیله (Galileo Fallacy) | مغلطه به زبان آدمیزاد (۱۲۲)

تعریف: مغلطه گالیله موقعی پیش می‌آید که شخصی ادعا کند ایده‌ای، صرفا‌ً به خاطر این‌که ممنوع، منفور، غیرقانونی یا مورد تمسخر واقع‌شده است، باید درست باشد یا لایق کسب اعتبار بیشتر است. این مغلطه به قضیه‌ی معروف محکوم شدن گالیله در دادگاه تفتیش عقاید اشاره دارد. گالیله ادعا کرده بود که برخلاف تصورات کلیسای کاتولیک […]

مغلطه‌ی خوک جدری (Gadarene Swine Fallacy) | مغلطه به زبان آدمیزاد (۱۲۱)

تعریف: مغلطه خوک جدری موقعی پیش می‌آید که شخصی فرض کند شخصی که از گروه جدا افتاده، راه را گم کرده است، در حالی‌که شاید شخص جدا افتاده از گروه تنها کسی باشد که در مسیر درست قرار دارد.  معادل انگلیسی: Gadarene Swine Fallacy الگوی منطقی:  شخص X از گروه جدا افتاده است.  بنابراین شخص […]

مغلطه‌ی مقایسه‌ی مع‌الفارق (Faulty Comparison) | مغلطه به زبان آدمیزاد (۱۲۰)

تعریف: مغلطه مقایسه‌ی مع‌الفارق موقعی پیش می‌آید که شخصی دو چیز نامربوط را با هم مقایسه کند. معمولاً هدف از انجام این کار نامطلوب جلوه دادن یکی از دو عنصر مقایسه‌شونده است.  معادل انگلیسی: Faulty Comparison معادل‌های جایگزین: مقایسه‌ی بیخود، مقایسه‌ی جعلی، مقایسه‌ی نامنسجم مثال ۱:  کلم بروکلی در مقایسه با شکلات چربی به‌مراتب کمتری […]