مطالب توسط فربد آذسن

مغلطه‌‌ی علت کم‌اهمیت (Insignificant Cause) | مغلطه به زبان آدمیزاد (۱۴۲)

تعریف: مغلطه علت کم‌اهمیت موقعی اتفاق می‌افتد که شخصی از میان علل ارائه‌شده برای وقوع یک اتفاق، یکی از علت‌های کم‌اهمیت را به‌عنوان تنها عامل وقوع اتفاق در نظر بگیرد. همچنین این مغلطه موقعی اتفاق می‌افتد که شخصی توضیحی برای یک موضوع و مسئله درخواست کند و طرف مقابل توضیحی ارائه کند که برای توجیه موضوع یا […]

مغلطه‌‌ی بغرنج‌سازی مسئله (Inflation of Conflict) | مغلطه به زبان آدمیزاد (۱۴۱)

تعریف: مغلطه بغرنج‌سازی مسئله موقعی اتفاق می‌افتد که شخصی استدلال کند به دلیل عدم توافق متخصصان درباره‌ی یک مشکل یا مسئله، رسیدن به نتیجه‌ای قطعی درباره‌ی آن کلاً ممکن نیست و به این بهانه، اعتبار متخصصان را زیر سوال ببرد. این مغلطه از تفکر مطلق‌گرایانه‌ای ناشی می‌شود که اعتقاد دارد یا از حقیقت به طور […]

مغلطه‌‌ی تناقض (Inconsistency) | مغلطه به زبان آدمیزاد (۱۴۰)

تعریف: مغلطه تناقض موقعی اتفاق می‌افتد که شخصی دو (یا چند) بیانیه مطرح کند که امکان صحیح بودن هردویشان وجود نداشته باشد. به عبارت کلی‌تر، تناقض موقعی اتفاق می‌افتد که شخصی به دو دیدگاه/باور ناسازگار با یکدیگر اعتقاد داشته باشد. نقل‌قول‌های معروف یوگی برا (Yogi Berra)، بیسبال‌باز آمریکایی (حتی آن‌هایی که احتمالاً ساختگی هستند) مثال […]

مغلطه‌‌ی مقایسه‌ی ناقص (Incomplete Comparison) | مغلطه به زبان آدمیزاد (۱۳۹)

تعریف: مغلطه مقایسه‌ی ناقص موقعی اتفاق می‌افتد که شخصی مقایسه‌ای ناقص یا ناکامل را بیان کند که امکان رد کردنش وجود ندارد. این مغلطه در صنعت تبلیغات رایج است. معادل انگلیسی: Incomplete Comparison الگوی منطقی:  می‌گویند که X محصول برتر است، ولی معلوم نیست نسبت به چه چیزی. مثال ۱:  روی جلد یکی از آبنبات‌های […]

روده‌درازی (Padding) | معرفی عناصر داستانی (۵۰) (آخرین شماره)

یه فیلم موقعی تو دردسر می‌افته که حین تماشا کردنش به ساعتتون نگاه کنید. یه فیلم موقعی حسابی تو دردسر می‌افته که حین تماشا کردنش ساعتتون رو تکون بدید، چون فکر می‌کنید ممکنه از کار افتاده باشه.   راجر ایبرت (منتقد سینما) روده‌درازی یعنی گنجاندن صحنه‌ای که می‌توان بدون لطمه خوردن به داستان آن را […]

مغلطه‌‌ی جایگزینی باطل اجزای همسان (Illicit Substitution of Identicals) | مغلطه به زبان آدمیزاد (۱۳۸)

تعریف: مغلطه جایگزینی باطل اجزای همسان مغلطه‌ای صوری است و موقعی اتفاق می‌افتد که تفاوت بین دانستن درباره‌ی چیزی (مصداق یا Extension) با دانستن درباره‌ی آن تحت عنوان تمامی اسامی و توصیفات متعددش نادیده گرفته شود (معنا یا Intension). برای درک این مغلطه باید دو عبارت را تعریف کنیم: معنایی و مصداقی. در علم منطق […]

مغلطه‌‌ی کهین نادرست (Illicit Minor) | مغلطه به زبان آدمیزاد (۱۳۷)

تعریف: مغلطه کهین نادرست به هرگونه قیاس مطلقی اطلاق می‌شود که در آن عبارت کهین در نتیجه لحاظ شده باشد، ولی در فرضیه‌ی کهین لحاظ نشده باشد. معادل انگلیسی: Illicit Minor معادل‌های جایگزین: پروسه‌ی باطل کهین نادرست الگوی منطقی:  همه‌ی Aها B هستند. همه‌ی Bها C هستند. بنابراین همه‌ی Cها A هستند. مثال ۱:  همه‌ی […]

مغلطه‌‌ی مهین نادرست (Illicit Major) | مغلطه به زبان آدمیزاد (۱۳۶)

تعریف: مغلطه مهین نادرست به هرگونه قیاس مطلقی اطلاق می‌شود که در آن عبارت مهین در نتیجه لحاظ شده باشد، ولی در فرضیه‌ی مهین لحاظ نشده باشد. معادل انگلیسی: Illicit Major معادل‌های جایگزین: پروسه‌ی باطل عبارت مهین الگوی منطقی:  همه‌ی Aها B هستند. هیچ Cای A نیست. بنابراین هیچ Cای B نیست. مثال ۱: همه‌ی […]

کشمکش (Conflict) | معرفی عناصر داستانی (۴۹)

کشمکش بین پادشاه آرتور و موردرِد؛ کشمکش انسان در برابر انسان در ادبیات سنتی، قصه‌های شاه پریان و اسطوره‌ها رایج بود.   «روزی روزگاری در سرزمینی دوردست، دختری به نام سفید برفی همراه با هفت کوتوله تا ابد خوش و خرم زندگی کرد.» خیلی خسته‌کننده‌ست، نه؟ بیانیه‌ای در یکی از برنامه‌های ویژه‌ی دیزنی راجع به […]

مغلطه‌‌ی عکس نقیض باطل (Illicit Contraposition) | مغلطه به زبان آدمیزاد (۱۳۵)

عبارات جدیدی که باید باهاشان آشنا شوید:  باطل: چیزی که در چارچوب قانون، یا در این مثال خاص، چارچوب قوانین منطق نگنجد. عکس نقیض: جابجا کردن موضوع (Subject) و محمول (Predicate) در یک قضیه‌ی حملی (Categorical Proposition) و نفی کردن هر دویشان. تعریف: مغلطه عکس نقیض باطل مغلطه‌ای صوری است که در آن موضوع و […]