تعریف: مغلطه انکار رابط همبسته موقعی پیش میآید که شخصی انتخابهای جایگزین ارائه کند، ولی در عمل انتخاب جایگزینی در کار نباشد. این مغلطه ممکن است موقعی پیش آید که دو عبارت ناسازگار (Correlative Conjunction) بهعنوان گزینههایی مطرح شوند و به جای انتخاب یکی از این دو مورد، گزینهی سومی معرفی شود، معمولاً با هدف […]
تعریف: مغلطه انکار گزارهی مقدم مغلطهای صوری است و موقعی پیش میآید که در فرضیهی استاندارد اگر/پس، گزارهی مقدم (جملهای که پس از «اگر» میآید) ناصحیح در نظر گرفته میشود و سپس نتیجهگیری میشود که گزارهی تالی (جملهای که پس از «پس» میآید) نیز ناصحیح است. معادل انگلیسی: Denying the Antecedent الگوی منطقی: اگر P، […]
تعریف: مغلطه انکار عبارت بههمپیوسته مغلطهای صوری است که در فرضیهی نخستش بیان میکند که حداقل یکی از دو عبارات بههمپیوسته (گزارهی مقدم و تالی) اشتباه است و نتیجهگیری میکند که عبارت دیگر باید صحیح باشد. معادل انگلیسی: Denying a Conjunct الگوی منطقی: هم P و هم Q نیست. P نیست. پس Q هست. […]
«اگه غم سر دلت نشسته، گلیترستیم راست کارته. وقتی مصرفش میکنی، انگار هرچی دور و برته روح پیدا میکنه، فاز میگیره، زنده میشه؛ انگار کل بدنت داره از نو ساخته میشه و آیندهت هم پا به پاش تغییر میکنه.» گرگلیک (Greglik) درست مثل دنیای واقعی، دنیای خیالی باکیفیت نیز دارای موادی باشد – قانونی یا […]
تعریف: مغلطه تحریف معنی موقعی پیش میآید که شخصی واژه یا عبارتی را طوری تعریف کند که دفاع از موضعش کار آسانتری شود. معادل انگلیسی: Definist Fallacy معادلهای جایگزین: مغلطهی تعریف متقاعدکننده، بازتعریف الگوی منطقی: X معنی A است. X برای استدلال من ضرر دارد. بنابراین A را طوری تعریف میکنیم که معنیاش Y باشد. […]
تعریف: مغلطه خارج از بطن موضوع موقعی اتفاق میافتد که جملهای بدون توجه به بافت یا بطنی که در آن بیان شده نقل شود، طوری که معنیاش دچار تحریف شود. معادل انگلیسی: Contextomy معادلهای جایگزین: مغلطهی خارج از بافت الگوی منطقی: استدلال X در بطن ۱ معنی ۱ را میدهد. استدلال X خارج از بطن […]
چند سالی میشود که کانال یوتیوب جعبهابزار بازیسازان (Game Maker’s Toolkit) در ویدئوهایی کوتاه و آموزنده به بررسی و توصیف جنبههای مختلف بازیهای ویدئویی و مفاهیم مربوط به این حوزه میپردازد. من تصمیم گرفتم محتوای این ویدئوها را با کمی تصرف و منطبق کردن آن با مدیوم نوشتار، به فارسی برگردانم. این سری مقالات برای […]
تعریف: مغلطه تئوری توطئه موقعی پیش میآید که شخصی ادعا کند که نمیتواند ادعا/استدلالش را ثابت کند، چون گروهی متشکل از دو نفر یا بیشتر مدرک موردنیاز برای اثبات ادعا/استدلالش را نابود یا پنهان کردهاند. وقتی کسی درستی یا دقت ادعای گوینده را به چالش بکشد، گوینده در جواب میگوید که آن شخص نیز در […]
تعریف: مغلطه پیوستگی موقعی پیش میآید که شخصی فرض کند شرایط خاص از شرایط کلی محتملتر هستند. این مغلطه ناشی از طرز تفکریست که گزینههای پیشرویش را جایگزین یکدیگر در نظر میگیرد، نه زیرمجموعههایی از مجموعهای کلیتر. این مغلطه موقعی شدت میگیرد که با ارائهی اطلاعاتی گزینششده به مخاطب، او را ترغیب کرد زیرمجموعه را […]
تعریف: مغلطه اشتباه گرفتن مسالهی توضیحداده نشده با مسالهی توضیحناپذیر موقعی پیش میآید که شخصی فرض را بر این بگیرد مسالهای که در حال حاضر نمیتوان توضیح داد، توضیحناپذیر است (یعنی توضیح آن غیرممکن است). این طرز تفکر مشکلساز است، چون ما نمیدانیم در آینده چه شرایطی پیش میآید. شاید این شرایط جدید توضیح مسالهی […]
تعریف: مغلطه اشتباه گرفتن توضیح با توجیه موقعی پیش میآید که شخصی وانمود کند توضیح یک موضوع تلاش برای توجیه آن، دلیلتراشی برای وقوع آن یا مدرکی برای تایید صحت آن است. معادل انگلیسی: Confusing an Explanation with an Excuse الگوی منطقی: شخص ۱ درخواست میکند ادعای X توجیه شود. شخص ۲ ادعای X را […]
تعریف: مغلطه نقض خود موقعی پیش میآید که استدلال خودش را نقض کند و به همین دلیل صحیح بودن آن غیرممکن باشد. معادل انگلیسی: Conflicting Conditions معادل لاتین: contradictio in adjecto معادلهای جایگزین: حرف خود را نقض کردن، ایدهای که خودش را نقض کند مثال ۱: تنها چیزی که قطعیست عدم قطعیت است. توضیح: طبق […]
تعریف: مغلطه سوال پیچیده به سوالی اشاره دارد که پیشفرضی در آن نهفته است و در این پیشفرض نیز معنایی ضمنی نهفته است. این معنا از شخص سوالکننده در برابر تهمت ادعای بیپایهواساس محافظت میکند. این مغلطه گفتمانیست که هدف از آن گمراه کردن طرف مقابل است و موقعی به مغلطه تبدیل میشود که مخاطب نتواند […]
تعریف: مغلطه جایگزین کردن جملات شرطی یعنی جابجا کردن گزارهی مقدم و تالی با یکدیگر در یک بحث منطقی. معادل انگلیسی: Commutation of Conditionals معادلهای جایگزین: مغلطهی گزارهی تالی، تبدیل کردن جملهی شرطی الگوی منطقی: اگر P پس Q. بنابراین اگر Q پس P. مثال ۱: اگر مدرک دکترا داشته باشم، پس باهوشم. بنابراین، اگر باهوش […]
تعریف: مغلطه استدلال دایرهوار، نوعی استدلال است که در آن پیشفرضها گزاره را تایید میکنند، اما خود پیشفرضها هم توسط گزاره تایید میشوند. در چنین شرایطی، دور باطلی ایجاد میشود که در آن هیچ اطلاعات مفیدی به اشتراک گذاشته نمیشود. این مغلطه اغلب درونمایهی طنزآمیز دارد. معادل انگلیسی: Circular Reasoning معادل لاتین: circulus in demonstrando معادلهای […]
آخرین دیدگاهها