تعریف: مغلطه تعلیق به هیتلر موقعی اتفاق می‌افتد که شخصی به قصد خراب کردن استدلالی،‌ آن را به هیتلر یا حزب نازی ربط دهد. در این دوره‌ی تاریخی، هیتلر یکی از منفورترین و جنجالی‌ترین شخصیت‌های تاریخی در جهان غرب است، بنابراین اگر یک استدلال هر ارتباطی با هیتلر یا باورهایش داشته باشد، ممکن است (به اشتباه) باعث شود که دیگران، بدون بررسی کردن استدلال، دیدی منفی نسبت به آن پیدا کنند. با این حال، این مغلطه روز به روز مشهودتر می‌شود، چون بسیاری از افراد از روی درماندگی و به خاطر نداشتن جوابی بهتر، استدلال طرف مقابل‌شان را به هیتلر نسبت می‌دهند تا جلوی بررسی دقیق‌تر محتوای آن را بگیرند. 

معادل انگلیسی: Reductio ad Hitlerum

معادل لاتین: reductio ad hitlerum

معادل‌های جایگزین: نازی خطاب کردن مخالف، تشبیه مخالف به هیتلر

الگوی منطقی:  

شخص ۱ استدلال می‌کند که Y صحیح است. 

هیتلر Y را دوست داشت. 

بنابراین Y اشتباه است. 

 

شخص ۱ استدلال می‌کند که Y صحیح است. 

شیوه‌ی بیان شخص ۱ شبیه به شیوه‌ی بیان هیتلر است. 

بنابراین Y اشتباه است. 

مثال ۱: 

پیتر گیبنز: این در اشتباه نیست. INTECH در اشتباهه. INTECH یه شرکت پلیده، متوجه هستی چی می‌گم؟ چاچکیز در اشتباهه. ناراحت نیستی که هر روز صبح باید پاشی و به خودت مچ‌بند ببندی؟‌

جوانا: چرا، ولی قصد ندارم برم از حسابداری پول بردارم. 

پیتر گبنز: شاید لازمه که همچین کاری بکنی. می‌دونی، نازی‌ها یهودی‌ها رو مجبور کردن مچ‌بند ببندن. 

جوانا: چی؟ 

توضیح: دیالوگ بالا از فیلم شاهکار فضای اداری (office Space) برگرفته شده است. پیتر از روی درماندگی ایده‌ی مچ‌بند بستن را به نازی‌ها نسبت می‌دهد تا آن را نفرت‌انگیزتر از چیزی که واقعاً هست جلوه دهد. این مقایسه‌ی غیرمنصفانه استدلال را به انحراف می‌کشاند و تاثیر جواب آخر جوانا را که انصافاً جواب خوبی بود خنثی می‌کند. 

مثال ۲: 

استادم مجبورم کرده تکلیفم رو دوباره انجام بدم. می‌دونی چه کس دیگه‌ای آدما رو مجبور می‌کرد برخلاف میلشون کار انجام بدن؟‌ هیلتر. 

توضیح: بله، هیتلر انسان‌ها را مجبور کرد برخلاف میلشان کار انجام دهند. با این حال، شدت زوری که استاد گوینده به کار برده، با شدت زوری که هیتلر به کار برد بسیار متفاوت است، برای همین این دو هیچ شباهت معناداری به یکدیگر ندارند و استدلال مغلطه‌آمیز است. 

استثنا: گاهی‌اوقات توسل به این مغلطه برای جلوگیری از فاجعه ارزشش را دارد. 

توضیح: آقای رییس‌جمهور، بنده از پیشنهادهای شما بابت اعمال یک سری تغییرات در کاخ سفید سپاسگزارم، ولی سلام نظامی جدیدی که پیشنهاد دادید، شباهت زیادی به سلام نظامی نازی‌ها دارد. همچنین سبیل چارلی چاپلین برازنده‌ی شما نیست. 

منابع: 

Strauss, L. (1953). Natural Right and History. University of Chicago Press.

ترجمه‌ای از: 

Logically Fallacious

انتشاریافته در:

مجله‌ی اینترنتی دیجی‌کالا

4 پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

  1. سدان says:

    اون روز یکی میگفت که گیاه خواری بده چون باعث میشه که فک کنیم خیلی آدم درستی هستیم و در نتیجه فقط به حیوونا اهمیت بدیم و نسبت به آدمای بدبخت بی تفاوت باشیم. برای اثبات حرفشم هیتلرو گفت که گیاه خوار بوده :))

    پاسخ
      • سدان says:

        تا یه حدی منظورشو درک میکنم ,مخصوصا قسمت “فک کنیم خیلی آدم درستی هستیم” رو. اینجور کارا بعضی وقتا حس کاذب رضایت از خود ایجاد میکنه و باعث میشه مسایلی که مهمتر هستن رو نادیده بگیریم اما لزوما فک نمیکنم گیاه خواری ادم رو هیتلر بکنه :))

        پاسخ
        • فربد آذسن says:

          قسمت “فک کنیم خیلی آدم درستی هستیم” رو. اینجور کارا بعضی وقتا حس کاذب رضایت از خود ایجاد میکنه و باعث میشه مسایلی که مهمتر هستن رو نادیده بگیریم ا

          دقیقاً. حالا مغلطه‌ی هیتلری به کنار، ولی کلاً حس برتری اخلاقی پیدا کردن به خاطر رعایت کردن یک سری مسائل ریز و بی‌اهمیت می‌تونه آدمو بدجوری درباره‌ی خودش گول بزنه.

          پاسخ