تعریف: مغلطه رابط هم‌بسته‌ی ملغی‌شده موقعی اتفاق می‌افتد که شخصی یک عبارت هم‌بسته (یک گزینه از بین دو گزینه‌ی ناسازگار) را بازتعریف کند‌، طوری که یک گزینه شامل گزینه‌ی دیگر نیز بشود یا به عبارت ساده‌تر، یکی از گزینه‌ها غیرممکن شود. در نتیجه، واژه‌ای که بازتعریف شده بی‌معنی جلوه می‌کند. 

معادل انگلیسی: Suppressed Correlative 

معادل‌های جایگزین: مغلطه‌ی تمایز کمرنگ‌شده 

الگوی منطقی: 

شخص ۱ ادعا می‌کند که همه چیز یا X است یا غیرX (رابط‌های هم‌بسته: X و غیرX) 

شخص ۲ X را طوری تعریف می‌کند که همه‌ی ویژگی‌هایی که در نظر شما X شامل‌شان نمی‌شود در X گنجانده شده‌اند (رابط هم‌بسته‌ی ملغی‌شده: غیرX). 

مثال ۱:‌

ریک: می‌خوام بدونم لازمه برای صرف ناهار توقف کنیم یا نه. تو یا گشنه‌ته، یا گشته‌ت نیست. کدومش؟ 

تینا: اگه معنی گرسنه بودن اینه که بتونی چیزی بخوری، من همیشه گرسنه‌م. 

توضیح: اگر گرسنه بودن را «توانایی غذا خوردن» توصیف کنیم، در نتیجه غیر از موارد نادری که افراد به خاطر مشکلات پزشکی قادر به خوردن چیزی نیستند، همه در همه حال گرسنه‌اند و واژه‌ی «گرسنه» معنایش را از دست می‌دهد. 

مثال ۲:‌

کنت: ماشین جدیدی که خریدم خیلی سریعه. 

کارل: بعید می‌دونم به‌اندازه‌ی یه یه جت جنگی سریع باشه، برای همین سریع نیست. 

توضیح: در بیانیه‌ی کنت یک رابط هم‌بسته به صورت ضمنی مورد اشاره قرار گرفته است و آن هم این است: ماشینش یا سریع است، یا نیست. اگر حرفی که کارل می‌زند درست باشد، هیچ ماشینی «سریع» نیست و صفت «سریع بودن» معنایش را برای همه‌ی ماشین‌ها از دست می‌دهد. 

استثنا: جا دارد به تفاوت بین مغلطه‌ی دوگانگی جعلی (شماره‌ی ۱۱۵)‌ و مغلطه‌ی رابط هم‌بسته‌ی ملغی‌شده اشاره کرد. مثلاً مثال ۱ یک دوگانگی جعلی نیست، چون با این‌که آدم نمی‌تواند در عین حال هم گرسنه باشد، هم گرسنه نباشد، اما می‌تواند کمی گرسنه باشد. 

مثال: 

ریک: می‌خوام بدونم لازم هست برای صرف ناهار توقف کنیم یا نه. تو یا گشنه‌ته، یا گشته‌ت نیست. کدومش؟ 

تینا: من یه کوچولو گشنه‌مه. اگه خودت هم گشنه‌ته توقف کن. وگرنه می‌تونم صبر کنم. 

دقت کنید: دلیل این‌که این بار این مغلطه اتفاق نیفتاده این است که تینا سعی نکرده «گرسنه» را بازتعریف کند، برای همین «گرسنه نبودن» اساساً غیرممکن است. 

منابع: 

Shafer-Landau, R. (2007). Ethical Theory: An Anthology. John Wiley & Sons.

ترجمه‌ای از: 

Logically Fallacious

انتشاریافته در:

مجله‌ی اینترنتی دیجی‌کالا

2 پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

  1. سدان says:

    اینم مغلطه ی پست مدرنیستا و پست استراکچرالیستاس :))‌ البته مثالای بنت ملموسن. به نظرم اگه راجب مفاهیم انتزاعی بحث کنیم این مغلطه رو نمیشه مغلطه در نظر گرفت, چون اصولا وقتی داریم راجب این مفاهیم صحبت میکنیم به صورت مداوم در حال بازتعریف هستیم ( یا حداقل ارا‌یه یه تعریف با چارچوب مشخص برای این مفاهیم سخته به خاطر همین نمیتونیم بگیم داریم مغلطه می کنیم).

    پاسخ
    • فربد آذسن says:

      آره این مغله ماهیت به شدت پست‌مدرنی داره.

      یه مثال از یه مفهوم انتزاعی می‌زنی که این مغلطه براش صدق نمی‌کنه؟

      پاسخ