نوشته‌ها

گفتگوی آزاد

  [wise-chat]   این صفحه جایگزین پست ثابت در وبلاگ خواهد بود.   نمایش تمامی نظرات

مغلطه‌‌ی خطای کاربرد-اشاره (Use-Mention Error) | مغلطه به زبان آدمیزاد (۲۲۲)

تعریف: مغلطه خطای کاربرد-اشاره موقعی اتفاق می‌افتد که شخصی واژه‌ای را که برای اشاره به چیزی به کار برده شده، با خود آن چیز اشتباه بگیرد. برای پرهیز از این خطا، رسم است که واژه‌ای را که برای اشاره به چیزی به کار برده شده در گیومه «» قرار داد یا با…

مغلطه‌‌ی تضاد ناموجه (Unwarranted Contrast) | مغلطه به زبان آدمیزاد (۲۲۱)

تعریف: مغلطه تضاد ناموجه موقعی اتفاق می‌افتد که شخصی تضمن (Implicature) را با تلویح (Implication) یکسان در نظر بگیرد، در حالی‌که از لحاظ منطقی اینطور نباشد. تضمن رابطه‌ی بین بیانیه (Statement) و گزاره (Proposition) است. تلویح رابطه‌ی بین گزاره‌ها (ی…

مغلطه‌‌ی ادعای ابطال‌ناپذیر (Unfalsifiability) | مغلطه به زبان آدمیزاد (۲۲۰)

تعریف: مغلطه ادعای ابطال‌ناپذیر موقعی اتفاق می‌افتد که شخصی بدون مدرک یا دلیلی محکمی، با اطمینان اعلام کند که یک نظریه یا فرضیه درست/غلط است، در حالی‌که امکان ندارد نظریه یا فرضیه‌ی موردنظر را از راه مشاهده یا آزمایش‌های تجربی تایید یا رد کرد. مع…

مغلطه‌‌ی نوع و نمونه (Type-Token Fallacy) | مغلطه به زبان آدمیزاد (۲۱۹)

تعریف: مغلطه نوع و نمونه موقعی اتفاق می‌افتد که یک واژه که ممکن است هم به نوع اشاره داشته باشد (منظور از نوع مفهومی انتزاعی و توصیفی است)، هم به نمونه (نمونه شیئی است که به طور موردی نماینده‌ی یک مفهوم است) طوری استفاده شود که معلوم نباشد به کدام‌…

مغلطه‌‌ی جواب دادن بدی با بدی (Two Wrongs Make A Right) | مغلطه به زبان آدمیزاد (۲۱۸)

تعریف: مغلطه جواب دادن بدی با بدی موقعی اتفاق می‌افتد که شخصی سعی کند بدی‌ای را که در حق کسی کرده با این بهانه که او هم حاضر است آن بدی را در حق خودش بکند/آن بدی را در حق خودش کرده توجیه کند.  معادل انگلیسی: Two Wrongs Make A Right الگ…

مغلطه‌‌ی منتقد خائن (Traitorous Critic Fallacy) | مغلطه به زبان آدمیزاد (۲۱۷)

تعریف: مغلطه منتقد خائن موقعی اتفاق می‌افتد که شخص یا گروهی در جواب انتقاد وارد شده به خودش، استدلال کند که دلیل پشت انتقاد، علاقه‌ی منتقد به گروهی دیگر یا نفرت او به گروه خودش است و پیشنهاد دهد که منتقد یا راجع‌به ایراد مذکور اظهار نظر نکند…

مغلطه‌‌ی استثنا سالاری (Tokenism) | مغلطه به زبان آدمیزاد (۲۱۶)

تعریف: مغلطه استثنا سالاری موقعی اتفاق می‌افتد که شخصی با رفتاری استثنایی یا موردی که صرفاً‌ یک بار اتفاق افتاده،  طوری رفتار کند که انگار اتفاقی رایج و ادامه‌دار و قابل‌تعمیم به کلیت است.  معادل انگلیسی: Tokenism معادل‌های جایگزین: مغل…

مغلطه‌‌ی هفت‌تیرکش تگزاس (Texas Sharpshooter Fallacy) | مغلطه به زبان آدمیزاد (۲۱۵)

تعریف: مغلطه هفت‌تیرکش تگزاس موقعی اتفاق می‌افتد که شخصی شباهت‌ها را زیر ذره‌بین قرار دهد و تفاوت‌ها را نادیده بگیرد و بدین ترتیب به نتیجه‌ای نادرست برسد. این مغلطه هم مثل مغلطه‌ی قمارباز (شماره‌ی ۱۲۳) از دریافت معنا از چیزی که ذاتاً بی‌معن…

مغلطه‌‌ی برنده‌سالاری (Survivorship Fallacy) | مغلطه به زبان آدمیزاد (۲۱۴)

تعریف: مغلطه برنده‌سالاری موقعی اتفاق می‌افتد که شخصی بر اساس اظهارات چند نفر از جناح «برنده» نتیجه‌گیری کند، چون در بیشتر مواقع جناح «بازنده» فرصتی پیدا نمی‌کند تا اتفاقات را از دید خودش تعریف کند. این مغلطه در سوگیری شناختی (Cognitive Bias) برن…

مغلطه‌‌ی رابط هم‌بسته‌ی ملغی‌شده (Suppressed Correlative) | مغلطه به زبان آدمیزاد (۲۱۳)

تعریف: مغلطه رابط هم‌بسته‌ی ملغی‌شده موقعی اتفاق می‌افتد که شخصی یک عبارت هم‌بسته (یک گزینه از بین دو گزینه‌ی ناسازگار) را بازتعریف کند‌، طوری که یک گزینه شامل گزینه‌ی دیگر نیز بشود یا به عبارت ساده‌تر، یکی از گزینه‌ها غیرممکن شود. در نتیجه، وا…