ترجمهی جستار «چرا آمریکاییها از اژدهایان میترسند؟»، اثر اورسلا کی. لگویین / جستارهای کلاسیک گمانهزن (۱)
«چرا آمریکاییها از اژدهایان میترسند؟» (Why Are Americans Afraid of Dragons?) عنوان جستاری از اورسلا کی. لگویین است که در زمستان سال ۱۹۷۴ منتشر شد و اکنون به یکی از معروفترین دفاعیهها برای فانتزی و ادبیات تخیلی تبدیل شده است. کسانی که دوستدار فانتزی هستند، احتمالاً با بیاناتی از قبیل «فانتزی برای بچههاست» و «ادبیات واقعی، ادبیات واقعگرایانه است» روبهرو شدهاند و حتی بعضاً این نیاز را حس کردهاند تا از سلیقهی خود در برابر چنین اتهاماتی دفاع کنند. دغدغهی لگویین در این جستار نیز همین است: ریشهیابی دلیل این بدبینی و بیاعتمادی یا بهتر است بگوییم «ترس» از فانتزی بین بزرگسالان. او این طرز فکر را بین مردم آمریکا بررسی میکند، ولی بسیاری از صحبتهایش به مردم کل دنیا (و بهخصوص ایران) تعمیمپذیرند. بعید است افراد فانتزیستیز با این جستار نظرشان را عوض کنند و خود لگویین هم به این مسئله واقف است، ولی اگر احیاناً جایی از این حرفها شنیدید و حوصله نداشتید وارد بحث شوید، شاید خواندن این جستار کمی دلتان را خنک کند.
***
این قرار بود گفتوگویی دربارهی فانتزی باشد. ولی من اخیراً خیلی حسوحال خیالپردازی نداشتهام و نتوانستم دربارهی موضوعی که میخواهم دربارهاش صحبت کنم به نتیجه برسم؛ برای همین، سراغ بقیه میرفتم و سعی میکردم ذهنشان را برای ایده گرفتن به کار بگیرم: «نظرت دربارهی فانتزی چیست؟ دربارهی فانتزی چیزی بگو.» و یکی از دوستان من گفت: «بسیار خب، بگذار یک داستان فانتزی برایت تعریف کنم. ده سال پیش، من به اتاق مخصوص کودکان در کتابخانهی فلان شهر رفتم و سراغ «هابیت» را گرفتم. کتابدار به من گفت: «اوه، آن کتاب را در بخش مربوط به بزرگسالان نگه میداریم. به نظر ما گریز از واقعیت (Escapism) برای کودکان خوب نیست.»»
من و دوستم با شنیدن این داستان هم یک دل سیر خندیدیم، هم تنمان حسابی لرزید و با هم به این نتیجه رسیدیم که اوضاع در این ده سال اخیر حسابی عوض شده است. این روزها سانسور آثار فانتزی برپایهی دغدغههای اخلاقی، در کتابخانهی کودکان، بسیار کم اتفاق میافتد. ولی این حقیقت که کتابخانههای مخصوص کودکان نقش آبادی کوچکی را وسط بیابان ایفا میکنند، به این معنا نیست که از بیابان خبری نیست. دوست من داشت در کمال خوشنیتی مسئلهای را بیان میکرد که ریشهای عمیق در روحیهی مردم آمریکا دوانده است: مخالفت با فانتزی از روی نگرانیهای اخلاقی؛ مخالفتی آنچنان شدید و اغلب آنچنان تهاجمی که بهنظرم ریشهی آن چیزی جز ترس نمیتواند باشد.
بنابراین سوال این است:
چرا آمریکاییها از اژدهایان میترسند؟
طبق توافق با سایت دیستوپین، این مقاله تا ۲ سال در انحصار سایت قرار دارد. برای خواندن ادامهی آن به سایت دیستوپین رجوع کنید. بعد از اتمام قرارداد ۲ ساله متن کامل آن در سایت قرار خواهد گرفت.
دیدگاه خود را ثبت کنید